Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie

Czy minister Seweryński zwróci studentom opłaty za egzaminy poprawkowe?

Stanowisko Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich w sprawie opłat za egzaminy poprawkowe

13 listopada br. na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ukazał się list otwarty ministra Seweryńskiego do rektorów uczelni dotyczący opłat za egzaminy poprawkowe. Z pisma Pana Ministra możemy się dowiedzieć, że: „Obowiązujące przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym nie zezwalają na pobieranie opłat za egzamin poprawkowy. Kwestia ta jest materią ustawową i nie może być w inny sposób uregulowana w aktach wewnętrznych wydanych przez uczelnię.”.

Stanowisko ministra, błyskawicznie nagłośnione przez prasę, zdążyło już wywołać ożywione reakcje w środowisku studentów. Co jednak mówią na ten temat obowiązujące przepisy?

Zgodnie z art. 70 ust. 2 Konstytucji „Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. Ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością.”. Opłaty, które uczelnie mogą pobierać od swoich studentów wyliczone zostały w sposób enumeratywny w art. 99 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowi in extenso:

„Uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z:

kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich;
powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce;
prowadzeniem studiów w języku obcym;
prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów;
prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających.”.

Nie ulega wątpliwości, że pobieranie opłat za egzaminy poprawkowe nie mieści się w tym katalogu. Adresatem cytowanego przepisu są jednak wyłącznie uczelnie publiczne. Odnośnie uczelni niepublicznych ustawa stanowi jedynie, że zasady pobierania przez nie opłat od studentów określa organ wskazany w statucie uczelni (art. 99 ust. 4). Od ubiegłego roku akademickiego muszą one dodatkowo znaleźć odzwierciedlenie w pisemnej umowie zawieranej przez uczelnię z każdym studentem przyjętym na pierwszy rok studiów (art. 160 ust. 3 w zw. z art. 269 ustawy).

Stan prawny w omawianej materii jest zupełnie jasny. Argumentacja powołana przez ministra Seweryńskiego nie może znajdować zastosowania do uczelni niepublicznych i kilkaset tysięcy studentów tych uczelni zostało wprowadzonych w błąd. Celowo czy tylko na skutek skrajnej nieodpowiedzialności?

Przewodniczący Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich
prof. zw. dr hab. Jerzy Malec

do góry