Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie

Uprawnienia osób niepełnosprawnych

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008, Nr 14, poz. 92) określa uprawnienia osób niepełnosprawnych poszukujących pracy i pozostających w zatrudnieniu.

Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a jeżeli jest ona zaliczona do znacznego bądź umiarkowanego stopnia niepełnosprawności odpowiednio - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy. Stosowanie powyższych norm czasu pracy nie powoduje obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności. Ma ona także m.in. prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w przypadku uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku (w wymiarze 21 dni roboczych, przy czym nie przysługuje jej wtedy wspomniany wcześniej dłuższy urlop) oraz w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Od tego przepisu istnieją dwa wyjątki: nie stosuje się go do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników wyrazi na to zgodę.

Osoba niepełnosprawna może otrzymać jednorazową dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, pochodzącą ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) jeżeli nie otrzymała środków publicznych na ten cel. Jej wysokość nie może przekraczać kwoty piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Osoba niepełnosprawna prowadząca działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne może otrzymać, ze środków Funduszu, dofinansowanie do wysokości 50% oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie tej działalności.

Osoba niepełnosprawna, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, ma prawo korzystać z usług lub instrumentów rynku pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.) Może ona uczestniczyć w szkoleniach, stażach, pracach interwencyjnych, przygotowaniu zawodowym dorosłych oraz studiach podyplomowych.

Osoba niepełnosprawna ma prawo do skorzystania z tzw. ulgi rehabilitacyjnej. Ulga ta obejmuje wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym.

Niektóre osoby niepełnosprawne korzystają z pomocy psa asystującego. Warto zatem wiedzieć, że niedawna nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przyznaje im prawo wstępu z psem do obiektów użyteczności publicznej, m.in. do budynków i ich otoczenia przeznaczonych na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, świadczenia usług pocztowych lub telekomunikacyjnych oraz innych ogólnodostępnych budynków biurowych i socjalnych. Dotyczy to również środków komunikacji publicznej.

Warunkiem skorzystania z powyższego uprawnienia jest wyposażenie psa asystującego w uprząż oraz posiadanie przez osobę niepełnosprawną certyfikatu potwierdzającego status psa asystującego i zaświadczenia o wykonaniu wymaganych szczepień weterynaryjnych.

Stosowne przepisy ww. ustawy wejdą w życie w dniu 19 czerwca 2009 roku.

do góry